Логопедтің кеңестері
Логопедтің кеңестері!!!
Зерттеу кезінде логопед сөйлеу әрекетінің түрлі бұзылуын табуы мүмкін. Сөйлемнің фонетикалық дамусыздығы – бұл кеміс ерекше жарық көрінеді. Сөз дыбыстарының немесе дыбыстарының тобын айтуының бұзылуы. 5 жастағы бала норма бойынша барлық сөз дыбыстарын дұрыс айтуға тиісті. Сөз дыбыстарының айтылуы бұзылса, жедел шараларды қолданып, мектепке дейін бар дыбыстарды дұрыс айтуға баланы үйрету керек. Фонематикалық ұғудың дамусыздығы – бұл сөйлем дыбыстарын өзгеше есту, ұғуы. Бала сөйлегенде осы кемістік дыбыс пен буын ауыстыруымен көрінеді, бірақ, бұл кемістің ерекшелігін және дәрежелегінін тек қана маман анықтайды. Фонематикадық ұғудың дамусіздігі жазу және оқу дамусіздігіне, ерекше қателер мен баланың үлгермеушілігіне келтіреді, Сөйлемнің фонетикалық пен фонематикалық ұғу жағының дамусіздігіне қоршаған орта туралы білімдері жетіспейтіні, сөз қорының кемшілігі, сөйлеудің грамматикалық жағы дамымағаны (түрлі грамматикалық қалыпта сөздерді қолдану іскерлігі, сөйлемді дұрыс құрастыру ептілігі), сөйлем құрастыру дамусіздігі қабаттасады. Осындай жалпы сөйлеудің дамусіздігі сауаттылықты меңгеруге және болашақта баланың мектепте үлгеріміне себеп болады. Біздің балабақшада барлық балаларға, қажетті болса, логопедтік көмек көрсетіледі.
Логопед қандай жұмыс атқарады?
Бұл: - баланың дыбыстауын түзету; - баланың фонематикалық ұғуын қалыптасу; - баланың сөз қорын кеңейту; - сөйлеудің грамматикалық жағын даму; - байланыстыра сөйлеу қабілетін даму; - бала қолының ұсақ моторикасын даму, қолын мектепке жазуға дайындау; - даярлық тобының балаларын элементарлы оқу және жазу (басылым) дағдылырына үйрету; - балаға дербестік тіл табу; - психикалық ұгумдық, зейіндік, қиялдық, есімдік процестерін жетілгендіру. Баланың сөйлеу қабілетін түзету мен дамуында тездік және сапалы нәтижелерге жетуіне себеп болатын отбасы мен педагогтардың арасындағы жемісті әріптестіктері. Отбасы мен балабақша арасындағы жұмысының сабақтастығы жеке тұлғалық кеңестер, ата-аналарға арналған көрнекілік ақпараттар арқылы ұйымдастырылады. Өз балаңыздың қай қасиеттеріне назар аударуыңыз керек? Егер 3-3,5 жастағы бала • тек қана бөлек сөздер айтады, сөз орамдары мен сөйлемдерді құрастырмайды; • баланың сөйлемінде жалғаулық пен есімдіктердің жоқтығы; • сізден кейін сөздерді қайталамайды; • немесе сіз баланың сөйлеуін мүлдем түсінбейсіз ( қатаң мен дауысты дауыссыздардың р-л дыбыстауы бұрмалауды болса да, бұл норма деп саналады). Егер 4 жастағы бала • сөз қоры тапшын (нормасы – 2000 сөзден астам); • төрт жолдан тұратын тақтақ есінде қалмайды; • өздігінен әңгіме айта алмайды (сөйлем құрастырмайды, сөйлемдерінде қате, «күрделі дыбыстарымен» мәселесі көп – норма деп саналады). Егер 5-6 жастағы бала • дыбыстауымен мәселелері әлі бар, оның ішінде үнді дауыссыздармен (р-л); • өз сөзімен суретті әңгімелемейді; • сөйлем құрастырғанда тұрпайы қателерді болжайды (күрделі сөйлемдерде қатесі болуы мүмкін). Баланың осы мәселелерін логопедпен бірге шешуге болады.
