АТА-АНАЛАРҒА АРНАЛҒАН ЛОГОПЕДТІҢ КЕҢЕСТЕРІ

№ 1 кеңес:  Сізден бастайық. Сөйлеу өздігінен пайда болмайды, оны сөйлеу процесінде ғана үйренуге болады.  Егер сіз табиғатыңыздан көп сөйлемейтін адам болсаңыз да,  баламен сөйлесуге  тырысыңыз! Егер бала өзіне және оның айналасына не болып жатқанын түсіндірсе, оның сөйлеген сөзін түсіну оңайырақ болады. Сондықтан өз әрекеттеріңізді сөзбен сүйемелдеңіз.

 

№2 кеңес:Кез—келген жағдайды ерінбей түсіндіруге,көзіне қарап сөйлеуге тырысыңыз. Егер сіздің балаңыз үнемі қозғалыста, өте белсенді болса бұл өте маңызды. Егер сіздің кішкентайыңыз енді ғана былдырлап сөйлей бастаса немесе аз сөз айтса, онда бала сіздің артикуляцияңызға назар аударуын қадағалаңыз.

 

№ 3 кеңес: Нақты сөйлеңіз Әр сөзді, сөз тіркесін жай, анық, нақты айтыңыз. Балалар дауыс ырғағына (интонацияға) өте сезімтал, сондықтан логикалық екпін түсетін әр сөзді мүмкіндігінше мәнерлі түрде айтыңыз.

 

№ 4 кеңес:Бір сөзді, сөйлемді бірнеше рет қайталаңыз (сөз тәртібін өзгерте отырып)  Бала жаңа сөзді үйренуі үшін оны бірнеше рет және әртүрлі контексте қолданыңыз.

 

№ 5 кеңес: Балаға  таныс емес сөздерді,  тым ұзақ сөз тіркестерін қолданбаңыз. Баланы шамадан тыс жүктемеңіз.

 

№ 6 кеңес:Жақсы көңіл-күй-сәттіліктің кепілі. Көңіл-күйін көтеріп, эмоционалды жағымды жағдай жасаңыз. Психологтар: мұндай жағдайда бала он есе жақсы оқиды деген тұжырым жасаған.

 

№7 кеңес:Баланың көру, сезу, яғни тақырыпты әртүрлі тәсілдермен зерттеу мүмкіндігі болуы маңызды. Егер сіз баланың бір  затты алғанын көрсеңіз, ол затты бірден анық және мәнерлі түрде бірнеше рет атаңыз.

 

№ 8 кеңес:Сөйлеудің негізі-қарым—қатынасқа деген ұмтылыс. Әрқашан баланың сізбен байланысуға деген ықыласын мақұлдаңыз. Оның қарым-қатынас жасауына қолдау көрсетіңіз!

 

№ 9 кеңес:Егер балаңыздың былдырлағаны біркелкі болса, оны басқа дауыссыз және дауысты дыбыстармен (аға,әже,ана) сөздер тізбегін ұсына отырып, байытуға тырысыңыз.

 

№ 10 кеңес:баланың сөйлеу әрекеттерін құрметтеңіз. Сөйлеу еліктеу және өзін-өзі көрсету негізінде дамиды. Бала жалғыз немесе сізбен бірге сөйлегенде, қатты музыканы, теледидарды өшіріп, оған өзіңізді және сізді естуге мүмкіндік беруге тырысыңыз.

 

№ 11 кеңес: Ойын түрінде, ойын  барысында үйретуге тырысыңыз. 

 

№ 12 кеңес: Баланың тілегін ескеріңіз. 

 

№ 13 кеңес:Сөздікті кеңейтіңіз. Бала сөзді екі деңгейде біледі: оны түсінеді-пассивті сөздік, айтады-белсенді. Егер сіз түсіну ресурсын толықтырсаңыз, бұл сөзсіз лексикалық жетістікке әкеледі.

 

№14 кеңес: Күнделік жүргізіңіз. Оның сөйлеу жетістіктерін жазып, қанша сөз айтатынын, түсінетінін жазыңыз.

№15 кеңес: Фонемалық дыбысты дамыту. 1 дыбыспен ерекшеленетін жақын дыбыстарды, сөздерді ажыратуға шақырыңыз (қыз—қыс).

 

№16 кеңес: "Бух",«упа» "ням-ням", "ав-ав"сияқты сөздерді қолданбаңыз. Толық сөйлеу үшін негіз жасаңыз.

 

№17 кеңес: Көп оқыңыз.... Қысқа ертегілерді, өлеңдерді бірнеше рет оқыңыз – балалар өздері естіген мәтіндерді жақсы қабылдайды.

 

№18 кеңес:Саусақтар сөйлеуге көмектеседі. Ұсақ моториканы дамытыңыз. Бұл сөйлеудің дамуымен тығыз байланысты.

 

№ 19 кеңес: Шыдамды, жұмсақ және абай болыңыз. Егер бала дыбыстарды дұрыс айтпаса, күлмеңіз, қате айтылған сөздерді қайталамаңыз. 

 

№ 20 кеңес: Тек сіз ғана! Есіңізде болсын: тек сіз баланың үйлесімді дамуына көмектесе аласыз. Оның жетістіктеріне белсенді қуануды ұмытпаңыз, балаңызды жиі мадақтаңыз.

 

 

 

 

Материалды даярлаған: Ж.Ж.Ибадуллина